M. Demir | Analyse
Een zorgverzekering wordt meestal vergeleken op maandpremie, gecontracteerde ziekenhuizen en aanvullende vergoedingen. Voor mensen die regelmatig naar Turkije reizen, daar familie hebben of een behandeling overwegen, komen daar andere vragen bij. Bij welk ziekenhuis kan ik terecht? Heb ik vooraf toestemming nodig? Moet ik de rekening voorschieten? En wie begeleidt mij wanneer ik terugkeer naar Nederland?
Juist in de antwoorden op die vragen kan een kans voor zorgverzekeraars liggen. Niet alleen om nieuwe verzekerden aan te trekken, maar ook om bestaande verzekerden beter te bedienen.
De aangekondigde samenvoeging van DSW en Salland biedt aanleiding om die mogelijkheid nader te bekijken. De centrale vraag is of schaalvergroting ook kan leiden tot dienstverlening die beter aansluit bij de internationale werkelijkheid van Nederlandse huishoudens.
Een regionale fusie met een bredere betekenis
DSW en Salland maakten op 25 september 2026 bekend vanaf 1 januari 2028 als één organisatie verder te willen gaan. De activiteiten van Salland worden ondergebracht bij DSW. De merknamen Salland en HollandZorg blijven behouden, evenals de locatie in Deventer. De voorgenomen overname is nog afhankelijk van goedkeuring door de toezichthouders en de ledenraden.
De verzekeraars wijzen op toenemende regeldruk, noodzakelijke investeringen in ICT en het belang van toegankelijke, betaalbare zorg in de regio. Dat zijn herkenbare uitdagingen binnen de sector.
Hun plannen bevatten geen aankondiging van een nieuw zorgaanbod gericht op Turkije. De vraag of zo’n aanbod kansen biedt, is een strategische afweging die uit deze analyse voortvloeit.
Daarbij verdient het begrip ‘regionaal’ aandacht. Wie dichtbij verzekerden wil staan, moet ook begrijpen hoe hun leven buiten die regio is georganiseerd. Voor een inwoner van Schiedam kunnen familiebanden met Kayseri of Istanbul immers deel uitmaken van het dagelijks bestaan.
Een omvangrijke doelgroep, maar geen vanzelfsprekende afzetmarkt
Volgens de in september 2026 bijgewerkte CBS-cijfers telde Nederland eind 2025 ongeveer 480.000 inwoners met Turkije als herkomstland. Het gaat daarbij zowel om mensen die in Nederland zijn geboren als om inwoners die in het buitenland zijn geboren.
Dat is een aanzienlijke bevolkingsgroep. Toch vormt die niet automatisch één markt met dezelfde zorgbehoeften.
Een oudere verzekerde die enkele maanden per jaar bij familie verblijft, heeft andere vragen dan iemand die tijdens een korte vakantie onverwacht medische hulp nodig heeft. Ook een patiënt die bewust een buitenlandse specialist raadpleegt, bevindt zich in een andere situatie.
Hetzelfde geldt voor inwoners met bijvoorbeeld Marokkaanse, Syrische, Iraanse of Somalische wortels. Hun reispatronen, taalvoorkeuren en verwachtingen kunnen verschillen. Een effectieve aanpak begint daarom bij onderzoek naar concrete behoeften.
Ook de omvang van het medisch toerisme vraagt om zorgvuldigheid. Voor de stelling dat jaarlijks 100.000 tot 250.000 mensen vanuit Nederland uitsluitend voor zorg naar Turkije reizen, is voor deze analyse geen betrouwbare onderbouwing gevonden. Toeristische bezoeken, familiebezoeken en behandelreizen mogen bovendien niet zonder meer bij elkaar worden opgeteld.
Een kans wordt zakelijk pas overtuigend wanneer duidelijk is wie de dienstverlening nodig heeft, hoe vaak en onder welke voorwaarden.
Buitenlandse zorg is al verzekerd — onder voorwaarden
De Nederlandse zorgverzekeringssector begint op dit terrein niet bij nul. Er bestaan al vergoedingsregelingen voor zowel onverwachte als geplande zorg in het buitenland.
DSW beschrijft bijvoorbeeld dat voor een geplande behandeling met opname of verblijf in een buitenlands ziekenhuis of een privékliniek vooraf toestemming nodig is. Voor bepaalde zorg zonder opname, zoals een poliklinisch consult of een second opinion, gelden andere voorwaarden. Vergoeding vanuit de basisverzekering vereist onder meer dat de betreffende zorg ook in Nederland onder het verzekerde pakket valt.
Het bestaan van zulke regelingen beantwoordt echter nog niet de vraag hoe toegankelijk ze in de praktijk zijn.
Kan een verzekerde vooraf voldoende duidelijkheid krijgen over de vergoeding? Begrijpt de buitenlandse zorgaanbieder welke documenten nodig zijn? Is helder wie de nazorg organiseert? En hoeveel administratief werk komt bij de patiënt terecht?
Daar ligt mogelijk ruimte voor verbetering. Een polisvoorwaarde beschrijft een recht. Goede dienstverlening helpt iemand dat recht daadwerkelijk te gebruiken.
De les van telecom: neem een terugkerende zorg weg
De telecomsector laat zien hoe een praktische aanpassing de voorkeur van klanten kan beïnvloeden.
Vodafone biedt bij geschikte abonnementen gebruik van de eigen bundel in Turkije aan, binnen de geldende voorwaarden voor redelijk gebruik. Ook Odido heeft abonnementen waarin gebruik in Turkije is opgenomen. De precieze voorwaarden en datalimieten verschillen per pakket.
Voor huishoudens die regelmatig naar Turkije reizen, kan dat een belangrijk keuzecriterium zijn. De waarde zit in de voorspelbaarheid: bereikbaar blijven zonder voortdurend bang te zijn voor een onverwacht hoge rekening.
In mijn eigen huishouden speelde dit mee bij de overstap na ruim twintig jaar bij dezelfde aanbieder. Inmiddels hebben wij vier Vodafone-abonnementen.
Die ervaring bewijst niet hoeveel klanten Vodafone landelijk dankzij deze keuze heeft gewonnen. Ze illustreert wel een relevant principe: een bedrijf kan langdurige klantgewoonten doorbreken door een herkenbaar probleem op te lossen.
Bij zorgverzekeringen kan dat principe nog zwaarder wegen. Daar gaat voorspelbaarheid over de financiële en praktische gevolgen van ziekte.
Van doelgroepmarketing naar dienstverlening
Ook KFC Nederland biedt een voorbeeld van aanpassing aan een specifieke klantbehoefte. De keten meldt sinds augustus 2026 in geselecteerde restaurants halalgecertificeerde kip aan te bieden, als reactie op toenemende vraag van een deel van de gasten.
Daaruit kan niet worden afgeleid dat deze stap een bepaald aantal vestigingen van sluiting heeft gered. Wel laat de keuze zien dat luisteren naar klanten gevolgen kan hebben voor het product en de toeleveringsketen.
Voor zorgverzekeraars betekent dit dat doelgroepgericht werken verder moet gaan dan een vertaalde advertentie. Het moet zichtbaar worden in bereikbaarheid, uitleg, begeleiding en de organisatie van zorg.
Een campagne wekt verwachtingen. De uitvoering bepaalt of daar vertrouwen uit ontstaat.
HollandZorg biedt een aanknopingspunt
Binnen de voorgenomen combinatie is al relevante ervaring aanwezig. HollandZorg richt zich op internationale werknemers en expats en biedt onderdelen van zijn digitale dienstverlening en informatievoorziening in meerdere talen aan.
Daarmee zou het onjuist zijn te stellen dat DSW en Salland volledig onbekend zijn met internationale doelgroepen.
De interessantere vraag is hoe die ervaring kan worden benut voor mensen die duurzaam in Nederland wonen en tegelijkertijd sterke banden met een ander land onderhouden. Die groep heeft niet noodzakelijk dezelfde behoeften als een arbeidsmigrant die tijdelijk in Nederland werkt.
Een afgebakende proef zou inzicht kunnen geven. Denk aan Nederlands- en Turkstalige begeleiding, ondersteuning bij medische documenten, vooraf schriftelijke duidelijkheid over vergoedingen en afspraken over de overdracht naar Nederlandse zorgverleners.
Eventuele samenwerking met Turkse ziekenhuizen moet daarbij worden beoordeeld op kwaliteit, patiëntveiligheid, transparante tarieven en verantwoordelijkheid bij complicaties. Een lagere behandelprijs alleen is onvoldoende om zo’n model te rechtvaardigen.
Vertrouwen vraagt om meetbare resultaten
De inhoud van de Nederlandse basisverzekering wordt door de overheid bepaald. Een zorgverzekeraar kan daarom geen onbeperkte vergoeding van buitenlandse behandelingen beloven. Buitenlandse zorg blijft onderworpen aan de wettelijke en polisvoorwaarden.
Binnen die grenzen bestaan wel mogelijkheden om dienstverlening te verbeteren.
Of dat ook zakelijk aantrekkelijk is, moet blijken uit onderzoek. Hoe groot is de behoefte? Welke knelpunten ervaren verzekerden? Leidt begeleiding tot minder misverstanden en administratieve lasten? Wat zijn de totale kosten, inclusief eventuele nazorg? En hoe beoordelen patiënten het resultaat?
Een proef moet daarom worden beoordeeld op zowel verzekerdenervaring als zorgkwaliteit en kosten. Nieuwe inschrijvingen alleen vertellen te weinig.
De voorgenomen combinatie van DSW en Salland biedt ruimte om zulke vragen te stellen. Hun nadruk op persoonlijke dienstverlening en regionale betrokkenheid kan daarbij een bruikbaar vertrekpunt zijn.
Wie dichtbij verzekerden wil staan, moet weten waar hun leven zich afspeelt. Soms reikt dat verder dan de regio — en verder dan Nederland.
— M. Demir ©TURKİNFO.NL