De bevolkingssamenstelling van de wereld verandert in hoog tempo. Tussen 2020 en 2025 passeerde het aantal 65-plussers voor het eerst het aantal kinderen tot en met 5 jaar. Dat blijkt uit het nieuwe rapport An Aging World: 2025 van het Amerikaanse Census Bureau.
Volgens de onderzoekers is dit een historisch demografisch kantelpunt. Door het dalende aantal geboorten en de stijgende levensverwachting zal het verschil tussen beide leeftijdsgroepen de komende jaren waarschijnlijk alleen maar groter worden.
Aandeel 65-plussers bijna verdubbeld in 2060
In 2025 behoort naar schatting 10,5 procent van de wereldbevolking tot de groep van 65 jaar en ouder. In 2060 loopt dat aandeel naar verwachting op tot 19,6 procent.
Dat betekent dat momenteel ongeveer één op de tien wereldburgers 65 jaar of ouder is. Over ruim dertig jaar zal dat bijna één op de vijf zijn.
Het aantal 65-plussers groeit naar verwachting van circa 852 miljoen in 2025 naar ongeveer 2 miljard in 2060.
Europa is momenteel het meest vergrijsde werelddeel. Het aandeel 65-plussers stijgt hier volgens de prognoses van 21 procent in 2025 naar 30,8 procent in 2060. Tegen die tijd zal dus bijna één op de drie inwoners van Europa 65 jaar of ouder zijn.
Ouderen vormen groot deel van bevolkingsgroei
De totale wereldbevolking neemt tussen 2025 en 2060 naar verwachting met bijna 2 miljard mensen toe. Die groei komt echter niet hoofdzakelijk van kinderen en jongeren.
Van de totale toename zou ongeveer 1,15 miljard voor rekening komen van de groei van de groep van 65 jaar en ouder. De wereldbevolking in de leeftijd van 0 tot en met 19 jaar blijft naar verwachting grotendeels stabiel.
Deze ontwikkeling kan grote gevolgen hebben voor onder meer pensioenstelsels, gezondheidszorg, ouderenzorg en de arbeidsmarkt. Er zullen relatief minder werkenden beschikbaar zijn om een steeds groter wordende oudere bevolking te ondersteunen.
Geboortecijfer in 71 procent van de landen te laag
Een van de belangrijkste oorzaken van de wereldwijde vergrijzing is de sterke daling van het geboortecijfer. In 71 procent van de onderzochte landen ligt het vruchtbaarheidscijfer inmiddels onder het zogenoemde vervangingsniveau van gemiddeld 2,1 kinderen per vrouw.
Dat niveau is volgens demografen nodig om een bevolking op langere termijn, zonder migratie, ongeveer op peil te houden.
China behoort tot de landen waar het geboortecijfer bijzonder laag is. In 2023 kwam het gemiddelde daar uit op 1,06 kinderen per vrouw. Daarmee ligt China ver onder het vervangingsniveau en behoort het land tot de landen met de laagste vruchtbaarheid ter wereld.
Mensen leven langer en blijven langer gezond
De vergrijzing wordt niet alleen veroorzaakt door minder geboorten. Ook de levensverwachting stijgt. De sterftecijfers nemen wereldwijd in vrijwel alle leeftijdsgroepen af, ook onder ouderen.
Mensen leven daardoor niet alleen langer, maar blijven op hogere leeftijd gemiddeld ook langer gezond en actief. Volgens de onderzoekers moeten overheden hun beleid daarom aanpassen aan een samenleving waarin ouderen een steeds groter deel van de bevolking vormen.
De demografische omslag zal vooral gevolgen hebben voor landen die snel vergrijzen, maar nog niet beschikken over voldoende zorgvoorzieningen, pensioenregelingen en sociale vangnetten.